Free sale (serbest satış), tur operatörü, acente veya toptancının, otelden onay almadan ve sabit bir kontenjan sınırı olmadan oda satabildiği sözleşme türüdür. Aracı, otel bir stop sale bildirimi gönderene kadar satış yapmaya devam eder. Otel satışı durdurmak istediğinde stop sale verir; bildirim işlendikten sonra aracı yeni rezervasyon alamaz.
Free sale, özellikle düşük ve orta talep dönemlerinde aracıların satış yapmasını kolaylaştırır ve otele ek hacim getirir. Ancak envanter kontrolü tamamen otelin stop sale disiplinine bağlıdır.
Allotment ile farkı
| Konu | Free sale | Allotment |
|---|---|---|
| Oda sınırı | Stop sale'e kadar sınırsız (sözleşmeye göre günlük üst sınır olabilir) | Belirli sayıda oda |
| Satış kontrolü | Stop sale ile | Kontenjan ve release süresiyle |
| Otel riski | Stop sale geç kalırsa fazla satış | Kontenjan kilitlenir, geç iade |
| Uygun dönem | Düşük ve orta talep | Planlı talep tabanı gereken dönemler |
Kontenjan yapısının ayrıntıları için Allotment (Kontenjan) ve Release Süresi maddelerine bakabilirsiniz.
Nasıl işler?
- Sözleşmede net fiyat, oda tipleri, dönem ve stop sale bildirim kuralları tanımlanır.
- Aracı satış yaptıkça rezervasyonları otele iletir; otel onay beklemeden bunları kabul eder.
- Otel, doluluk belirli bir seviyeye geldiğinde ilgili tarih ve oda tipleri için stop sale bildirir.
- Bildirim aracının sistemine işlenene kadar gelen rezervasyonların durumu sözleşmede belirlenen kurala göre değerlendirilir.
Örnek: 60 odalı bir otel, düşük sezon için iki toptancıya free sale veriyor. Otel, her tarih için 5 odalık güvenlik payı bırakmayı kural edinmiş: bir tarihte doluluk 55 odaya ulaştığında o tarih için free sale kanallarına stop sale gönderiliyor, kalan 5 oda doğrudan kanal ve OTA'larda satışta kalıyor. Bu güvenlik payı, bildirimin işlenmesi sırasında gelebilecek rezervasyonları karşılamaya yarar.
Riskler
- Fazla satış: Stop sale geç verilir veya geç işlenirse otel fiziksel kapasitesinin üzerinde rezervasyon alabilir; bu durumda misafiri başka otele yönlendirme maliyeti doğar. Bkz. Overbooking.
- Fiyat kontrolü: Net fiyat yüksek talep dönemlerine de açık kalırsa, daha yüksek fiyatla satılabilecek odalar düşük fiyattan gider.
- Parite: Net fiyatın açık pazara sızması, fiyat paritesini bozabilir.
Uygulamada
- Free sale'i yüksek sezon ve özel günler için vermeyin ya da bu tarihleri sözleşmede baştan kapatın.
- Her tarih için bir stop sale eşiği belirleyin ve günlük doluluk raporunda bu eşiği takip edin.
- Stop sale bildirimlerini yazılı gönderip alındı onayı isteyin.
- Free sale kanallarından gelen rezervasyonların kanal karmasındaki payını ve net fiyat seviyesini düzenli değerlendirin.
Dikkat: Free sale, "aracı satsın, biz sonra bakarız" anlamına gelmez. Günlük doluluk takibi yapılmayan bir otelde free sale, fazla satış riskini belirgin biçimde artırır.