Bu sayfada
Otel bütçesi, bir sonraki mali yıl için gelir, gider ve kâr hedeflerini aylık ve departman bazında ortaya koyan finansal plandır. Tahmin (forecast) ise yıl içinde gerçekleşen rezervasyonlar ve piyasa koşullarına göre bu planın düzenli olarak güncellenmesidir. Bütçe hedefi belirler, tahmin o hedefe nereden bakıldığını gösterir.
İyi bir bütçe yalnızca geçen yılın rakamlarına belirli bir yüzde eklemek değildir. Talep, fiyat, kanal karması ve maliyet varsayımlarının açıkça yazıldığı, sonradan "neden sapma oldu?" sorusuna cevap verebilen bir modeldir.
Oda geliri bütçesi nasıl kurulur?
- Kapasite: Her ay için müsait oda gecesi (tadilat ve kapalı dönemler düşülerek).
- Doluluk varsayımı: Geçen yıl gerçekleşen, mevcut rezervasyon hızı, etkinlik takvimi ve pazar beklentisi birlikte değerlendirilir.
- ADR varsayımı: Fiyat stratejisi, sözleşmeli fiyatlar ve beklenen enflasyon dikkate alınır.
- Segment ve kanal kırılımı: Bireysel, grup, tur operatörü, kurumsal; OTA, doğrudan, acente. Komisyon gideri bu kırılımdan hesaplanır.
Gider bütçesi
Giderler USALI yapısına göre departman bazında bütçelenir. Değişken giderler (komisyon, amenity, kahvaltı, çamaşır) satılan oda gecesi ve misafir sayısıyla bağlantılı kurulmalı; sabit giderler (kira, kadro, sigorta, abonelikler) ise aylık tutar olarak girilmelidir. Personel bütçesinde asgari ücret ve SGK değişiklikleri için senaryo bırakmak Türkiye koşullarında özellikle önemlidir. Ayrıntı için personel gideri oranı ve sabit ve değişken maliyetler maddelerine bakabilirsiniz.
Tahmin ve yuvarlanan tahmin
Bütçe yılda bir kez yapılır, ama piyasa her ay değişir. Bu nedenle çoğu otel üç tür tahmin kullanır:
- Kısa vadeli tahmin (1-4 hafta): Personel ve satın alma planlaması için; eldeki rezervasyon ve pickup verisine dayanır.
- Aylık tahmin (sonraki 3 ay): Fiyat ve kanal kararları için.
- Yuvarlanan yıllık tahmin: Her ay gerçekleşenler eklenir, kalan aylar yeniden tahmin edilir; yıl sonu beklentisi bütçeyle karşılaştırılır.
Talep tarafının yöntemleri için talep tahmini maddesine bakabilirsiniz.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- Geçen yıl + sabit yüzde: Pazar koşullarını ve fiyat stratejisini yansıtmayan bir bütçe hedef değil, tahmin bile değildir.
- Yıllık toplamı 12'ye bölmek: Sezonsallık göz ardı edilirse aylık sapma analizleri anlamsızlaşır.
- Varsayımları yazmamak: Doluluk, ADR, kur ve maliyet varsayımları belgelenmezse sapmanın nedeni bulunamaz.
- Tahmini bütçeye zorlamak: Tahmin gerçekçi olmalıdır; bütçeyi tutturmak için şişirilmiş tahmin yanlış personel ve fiyat kararlarına yol açar.